Ta strona używa plików Cookies. Są one potrzebne do poprawnego działania strony. W dowolnej chwili możesz je zablokować w ustawieniach Twojej przeglądarki.

 

Rodzaje latawców

Wchodząc w świat latawców pociągowych, natrafiamy na olbrzymią barierę wyboru. Są latawce dwulinkowe, z manetkami, z barem, pompowane, komorowe. Istne szaleństwo informacji!

Spróbujmy troszkę ten natłok wiedzy uporządkować.

rodzaje-latawcow.png

 Podstawowym podziałem jest podział między latawce pompowane (tzw. LEI) oraz komorowe (Foil). Podział ten wynika z głównego przeznaczenia latawca. Skrzydła pompowane dedykowane są do użytku na wodzie, głównie ze względu na fakt, iż nie toną po wpadnięciu do wody. Latawce komorowe natomiast są bardziej popularne na lądzie, ze względu na łatwiejsze przygotowanie do lotu oraz większą wytrzymałość przy uderzeniach w ziemie.

Latawce pompowane (LEI)

LEI czyli Leading Edge Inflatable, to latawce, które mają pompowany szkielet. Oznacza to, że przed startem, należy napompować taki latawiec, dokładnie tak jak pompuje się materac. Dzięki temu, latawiec zawsze trzyma prawidłowy kształt oraz w razie sytuacji awaryjnej, może służyć jako tratwa ratunkowa. Latawce te charakteryzują się dużą szybkością lotu i skrętu w stosunku do rozmiarowych odpowiedników latawców komorowych.

Pierwszymi konstrukcjami pompowanymi były latawce tzw. C-Shape. Ich nazwa wynika z tego, że w powietrzu tworzą kształt litery C. Kształt taki, latawce C-Shape zawdzięczają temu, że jako jedyne z pośród latawców pompowanych, nie posiadają uzdy, a linki baru przyczepiane są bezpośrednio do krawędzi tipów.

Wraz z rozwojem kitesurfingu pojawiły się konstrukcje SLE, czyli Supported Leading Edge. Są to wszystkie te latawce pompowane, które posiadają dodatkowe linki przy krawędzi natarcia. Wśród tych konstrukcji znajdziemy trzy podstawowe rodzaje:

Bow - posiadają wciętą krawędź spływu, przez co rozłożone na ziemi mają kształt łuku. Dzięki zastosowaniu uzdy, krawędź natarcia ma cały czas ten sam kształt i równo napiera na wiatr. Dodatkowo odpowiednio wyprofilowana krawędź spływu (wcięcie) pozwala na niemal całkowite ułożenie z wiatrem, co sprawia, że latawce typu Bow mogą być niemal w 100% pozbawione mocy (niemal 100% depowered)

Hybryda - latawiec, który jest kompromisem między C-Shape i Bow. Podobnie jak Bow, Hybrydy również mają uzdę przy krawędzi natarcia. Wyniku prac projektantów, mamy na rynku konstrukcje, które są łudząco podobne do Bow oraz C-Shape. Podstawową różnicą między Bowa a Hybrydą jest krawędź spływu, która w Hybrydzie jest podobna do tej w C-Shape. Natomiast od C-Shape, Hybryda różni się obecnością uzdy.

Delta - konstrukcja ta jest rozwinięciem konstrukcji Hybrydowej. Latawiec rozłożony na ziemi, ma kształt bardziej trójkątny kształt przez co stosunek powierzchni środkowej części skrzydła do bocznych jest większy niż w przypadku hybrydy. Dzięki temu latawiec ma większą powierzchnię w tzw. rzucie, czyli w powietrzu, co przekłada się na większą moc z podobnej powierzchni.

Wszystkie latawce pompowane, bez względu na rodzaj konstrukcji, są sterowane za pomocą baru i czterech linek. W niektórych przypadkach, producent decyduje się na zastosowanie tzw. piątej linki. Nie służy ona jednak bezpośrednio do sterowania skrzydłem, jest natomiast podstawą systemu bezpieczeństwa oraz pomaga przy startowaniu latawca z wody.

Latawce komorowe (foil)

W przypadku latawców komorowych, sprawa nie jest aż tak skomplikowana.

Zacznijmy od różnicy między latawcem pompowanym, a komorowym. W przypadku skrzydła komorowego, nie ma potrzeby pompować ręcznie krawędzi natarcia i poszczególnych przegród. Latawiec komorowy, zwany również miękkim, dzięki swojej konstrukcji, sam łapie powietrze. Jak sama nazwa wskazuje, latawiec taki, zbudowany jest z komór. Jest to szereg komór o odpowiednim profilu, połączonych ze sobą bocznymi ściankami. Dzięki temu całość tworzy skrzydło o odpowiednim profilu (podobnie jak skrzydło samolotu) i kształcie. W takiej konstrukcji, przez otwory w krawędzi natarcia wtłaczane jest powietrze, co powoduje, że wewnątrz panuje nadciśnienie. Właśnie to nadciśnienie zapewnia skrzydłu nadany przez producenta profil. Latawce komorowe mają również bardzo rozbudowaną uzdę. Takie rozwiązanie sprawia, że skrzydło ma odpowiedni kształt w locie i możliwe jest prawidłowe sterowanie latawcem.

Wśród latawców komorowych można wyróżnić podział na latawce tzw. otwartokomorowe i zamkniętokomorowe. Główną różnicą między tymi dwoma typami, jest fakt, iż otwartokomorowe mają większość komór zwyczajnie otwartych, przez co latawiec musi być non stop w ruchy, aby utrzymywać prawidłowe ciśnienie wewnątrz czaszy. Konstrukcja zamkniętokomorowa, posiada natomiast otwartych tylko kilka komór, wyposażonych dodatkowo w specjalne wentyle. Dzięki temu raz wtłoczone do czaszy powietrze nie ma jak się wydostać i latawiec nie traci tak szybko swojego kształtu gdy przestaje wiać wiatr. Zarówno latawce otwarto jak i zamkniętokomorowe występują w wersjach DSS oraz fixed-bridle.

Latawce fixed-bridle, czyli o stałej mocy, zwane popularnie w Polsce fullpower, to latawce, które przeznaczone są do sterowania głównie za pomocą manetek. W takim latawcu uzda składa się z czterech rzędów: A, B, C oraz Z. Rzędy A, B i C stanowią uzdę główną i są zebrane razem w jednym punkcie, do którego podłącza się linki tzw. mocy. Rząd Z natomiast to rząd hamulcowy, do którego podłączone są bezpośrednio linki hamulcowe. W latawcu takim nie możemy płynnie zmieniać moc skrzydła, poprzez zmianę kąta natarcia. O ile producent dał taką możliwość, można kąt natarcia regulować poprzez ingerencję w konfigurację uzdy, co wymaga wylądowania latawca i przepięciu kilku supełków. Latawce fixed-bridle mogą mieć 2, 3 lub 4 linki. Konstrukcje 2 linkowe to najczęściej latawce treningowe, lub zaawansowane skrzydła przeznaczone do skakania (np. Mandibule). Latawce wyposażone w trzy linki, to skrzydła typowo treningowe. Dwie główne linki służą do sterowania, trzecia natomiast do lądowania bądź startowania odwróconego latawca. Skrzydła takie steruje się za pomocą specjalnego baru. Wśród latawców 4 linkowych znajdziemy zarówno skrzydła dla początkujących jak i profesjonalistów. Mamy tu do wyboru bardzo dużo ciekawych konstrukcji o zróżnicowanym stopniu trudności sterowania. Latawce takie sterujemy za pomocą manetek (góra manetki - linki mocy, dół manetki - linki hamulcowe) lub odpowiedniego baru. Linki hamulcowe służą w tym przypadku nie tylko do lądowania czy restartu latawca, ale przede wszystkim do bardzo precyzyjnego sterowania nim po oknie wiatrowym.

Latawce DSS, czyli Depower Speed System. Latawce te budową nie odbiegają na pierwszy rzut oka od fixed-bridle. Podstawową różnicą jest fakt, iż takie latawce do sterowania wymagają baru podobnego do latawców pompowanych. Wynika to z zastosowania systemu bloczkowego w uździe. W zależności od modelu latawca, możemy spotkać się z systemem opartym o jeden, dwa lub nawet trzy bloczki. Bloczki są odpowiednie połączone z poszczególnymi rzędami uzdy, co pozwala dynamicznie zmieniać kąt natarcia skrzydła w czasie lotu. Latawce te występują w znacznie większych rozmiarach (nawet do 21 m.kw) niż latawce fixed-bridle, co wynika z ich większego zakresu wiatrowego. Jeden latawiec DSS potrafi pokryć zakres wiatrowy nawet trzech latawców fixed-bridle!

tlokitepedia